Zweten. Voor velen een misschien wat ongemakkelijk verschijnsel zeker wanneer het ongewenst is, maar in werkelijkheid is zweten een wonder van de menselijke fysiologie. In deze blog worden vragen beantwoord als: Waarom zweten we? Waarom zweet de een meer dan de ander? En is het écht zo dat zweten betekent dat je harder traint?
Wat is zweten?
Zweten is het proces in het lichaam waarbij vocht via de zweetklieren wordt uitgescheiden naar buiten. Het hoofddoel van dit proces is met een chique woord genoemd Thermoregulatie: je lichaam beschermen tegen oververhitting. Wanneer je lichaamstemperatuur stijgt; door bijvoorbeeld inspanning, stress of hoge omgevingstemperatuur; activeren je hersenen de zweetklieren om vocht af te scheiden. Door verdamping van dat vocht koel je af. (Baker, 2019)
Waarom Zweten we?
Zweten is een overlevingsmechanisme dat helpt om de interne lichaamstemperatuur stabiel te houden rond de 37°C. Tijdens fysieke inspanning zoals bij een goede HIIT training kan je lichaamstemperatuur enorm stijgen. Zonder zweet zouden we snel oververhit raken. (Wendt et al., 2007; Shibasaki & Crandall, 2010)
Bovendien bevat zweet elektrolyten zoals natrium en chloride, die ook invloed hebben op je 'hydratatiestatus' (=balans van water en elektrolyten in het lichaam).
Fabel: goed om te weten.; zweten dient geen ontgiftingsdoel, zoals vaak wordt gedacht. Die taak ligt vooral bij lever en nieren.
Waarom zweet de een meer dan de ander?
Er zijn grote individuele verschillen in de hoeveelheid dat iemand zweet. Dit is afhankelijk van:
-
Geslacht: mannen zweten gemiddeld gezien meer dan vrouwen, ook bij gelijke inspanning (Yanovich et al., 2020).
-
Trainingstoestand: getrainde atleten of sporters beginnen eerder te zweten en produceren meer zweet; efficiënter thermoregulatiesysteem (Taylor & Machado-Moreira, 2013).
-
Leeftijd: oudere mensen hebben vaak een vertraagde zweet productie.
-
Genetica: sommige mensen hebben simpelweg meer actieve zweetklieren.
-
Hormonen: menstruatiecyclus en stresshormonen zoals adrenaline beïnvloeden zweetproductie (Shibasaki et al., 2006).
Hoeveel zweet verliezen we gemiddeld tijdens een workout?
Volgens onderstaand artikel verliest een persoon gemiddeld 0,8 tot 1,4 liter zweet per uur tijdens matige tot intensieve inspanning. Dit kan oplopen tot 2,5 liter/uur in hete omstandigheden (Périard et al., 2021; Cheuvront & Haymes, 2001).
Daarom is het altijd aan te raden om een bidon water mee te nemen naar jouw sportsessie. Hydrateren dus!
Wat is de functie of het nut van zweten?
Zweten heeft als functie dat het lichaam:
-
Afkoelt via verdamping
-
Een stabiele interne temperatuur behoudt
-
Fysieke prestaties langer volhoudt bij hitte of een warme omgeving.
-
Beschermd blijft tegen hittestuwing of hitteberoerte
Zonder dit interessante mechanisme zouden we slechts enkele minuten intensief kunnen sporten bij hoge temperaturen. (Flouris & Schlader, 2015)
Beïnvloedbare factoren: Kun je je zweetgedrag veranderen?
Ja zeker! Zweten kun je aanleren en trainen:
-
Hitte-acclimatisatie (bijv. sporten in warme omgevingen) vergroot je zweetcapaciteit en verlaagt de zweetdrempel (Saat et al., 2005).
-
Trainen in de zomer versus winter maakt verschil in hoeveel en hoe snel je zweet.
-
Hydratatie en voeding beïnvloeden de samenstelling van zweet: bij zoutarm dieet verlies je minder natrium via zweet (Baker et al., 2022).
- Baker, L.B. (2019). Physiology of sweat gland function. Temperature. Link
- Shibasaki, M., & Crandall, C.G. (2010). Mechanisms and controllers of eccrine sweating in humans. PMC Article
- Taylor, N.A.S., & Machado-Moreira, C.A. (2013). Regional variations in sweat rates. Extreme Physiology & Medicine, 2(4). Link
- Périard, J.D., et al. (2021). Exercise under heat stress. Physiological Reviews. Link
- Yanovich, R. et al. (2020). Sex differences in human thermoregulation. Physiology. Link
- Cheuvront, S.N., & Haymes, E.M. (2001). Thermoregulation and marathon running. Sports Medicine.
- Wendt, D., Van Loon, L.J.C., & Lichtenbelt, W.D.M. (2007). Thermoregulation during exercise in the heat. Sports Medicine.
- Baker, L.B., et al. (2022). Sweat sodium concentration variation. Journal of Applied Physiology.
- Saat, M., et al. (2005). Sweat composition of tropic-dwelling subjects. JStage Article
Reactie plaatsen
Reacties